Chuẩn bị bài: “Có bệnh thì nói với mọi người” - Thiền sư Mãn Giác) - Ngữ văn lớp 10 2023

Chuẩn bị bài: “Có bệnh thì nói với mọi người” – Thiền sư Mãn Giác) – Ngữ văn lớp 10

Chuẩn bị bài: “Có bệnh thì nói với mọi người” – Thiền sư Mãn Giác) – Ngữ văn lớp 10

Phân công

Câu 1. Hai câu thơ đầu nói lên quy luật tự nhiên nào? Nếu đảo vị trí của câu thơ thứ hai so với câu thứ nhất thì ý thơ thay đổi như thế nào?

Câu trả lời gợi ý:

– Hai câu thơ đầu diễn tả quy luật biến đổi của tự nhiên. Đó là quy luật ngay từ khi con người sinh ra. Quy luật tự nhiên này được thể hiện thông qua các sự vật, hiện tượng tự nhiên được thể hiện bằng hình ảnh cây cối thay đổi theo thời tiết, từ mùa này sang mùa khác. Thông thường, mỗi khi xuân về, muôn hoa đua nở, câu ca dao đã lặp lại theo quy luật tự nhiên này: “Xuân về trăm hoa đua nở”. Tuy nhiên, giữa hai câu thơ về hiện tượng hoa nở, hoa tàn thì câu thơ tả cảnh hoa tàn được đặt trước và câu thơ tả cảnh hoa tàn được đặt sau. Qua việc tái hiện cảnh thiên nhiên này, nhà thơ muốn nói đến sự luân hồi của sự sống trong thiên nhiên, từ mùa đông hoa tàn đến mùa xuân nở hoa. Hoa héo rồi lại nở là điều dễ thấy trong cuộc sống hàng ngày của những người quan sát thiên nhiên. Hình ảnh mùa xuân hoa lá mang trong mình ý nghĩa tượng trưng cho vẻ đẹp, sự ấm áp và tràn đầy sức sống của thời tiết, cây cỏ nhưng cũng không tránh khỏi vòng sinh tử luân hồi của tạo hóa.

– Nếu đảo hai câu thơ thì ý thơ sẽ thay đổi, làm mất đi tính triết lí mà tác giả gửi gắm trong bài thơ. Chỉ có cách sắp xếp câu thơ như vậy mới có thể phù hợp với vần, vần của thể thơ và hơn hết là thể hiện được hai quy luật sinh trưởng và quy luật tuần hoàn tất yếu của tự nhiên.

Xem thêm: Phân tích ngắn gọn bài thơ Mời trầu của Hồ Xuân Hương

Câu 2: Câu 3 và câu 4 thể hiện những quy luật nào trong đời sống con người? Em nghĩ gì về tâm trạng của tác giả qua hai câu thơ này?

Câu trả lời gợi ý:

– Câu thơ thứ ba và thứ tư diễn tả quy luật không tuần hoàn của đời người. Thời gian và mọi thứ trôi qua, con người ta đi qua năm tháng rồi cũng sẽ già đi và những gì đã xảy ra thì không thể thay đổi được. Hình ảnh mái đầu bạc là biểu tượng của tuổi già. Đó là biểu hiện cụ thể nhất của sự thay đổi của con người dưới tác động của thời gian.

– Hai dòng diễn tả tâm trạng của nhà thơ như tiếc nuối, ngậm ngùi vì con người không được tái sinh kiếp sống như cây cối và kiếp người sẽ đi đến chỗ diệt vong, không thể cứu vãn. Chính vì vậy mà tác giả muốn đưa ra một triết lý nhân sinh sâu sắc rằng con người hãy sống sao cho xứng đáng với thời gian vốn có của mình, nên suy nghĩ thấu đáo và hành động cẩn thận, để tránh những điều hối tiếc về sau.

Câu 3. Hai câu cuối có phải là bài thơ tả cảnh thiên nhiên không? Câu đầu tiên và câu cuối có mâu thuẫn với nhau không? Tại sao? Em nghĩ gì về hình ảnh cành mai trong câu thơ cuối bài?

Câu trả lời gợi ý:

– Hai câu thơ cuối không đơn thuần là những câu thơ tả cảnh thiên nhiên như mùa xuân tàn, hoa tàn báo hiệu sự chuyển mình sang một mùa mới, mùa hạ. Tuy nhiên, ở đây lại xuất hiện hình ảnh cành hoa mai. Hoa mai là loài hoa chỉ nở vào cuối đông đầu xuân, được dùng làm một trong những loài hoa tượng trưng cho mùa xuân nên có thể hiểu câu thơ không chỉ đơn giản là miêu tả thiên nhiên.

Xem thêm: Tả ngôi trường thân yêu đã đồng hành cùng em trong nhiều năm qua.

– Hai dòng đầu và dòng cuối của bài thơ mâu thuẫn với nhau vì cảnh xuân đã qua: “Xuân đã tàn” nhưng sau đó nhà thơ vẫn thấy cảnh “Chiều hôm qua trước một cành mai”. Mùa xuân đã qua, hoa cũng tàn, nhưng vẫn còn đó một cành mai, có một sự mâu thuẫn rất lạ.

– Hình ảnh cành mai gợi cho người đọc nhiều cảm xúc, suy nghĩ về triết lí nhân sinh mà tác giả muốn gửi gắm trong bài thơ. Đầu tiên, sự xuất hiện của cành mai đã phủ định quy luật vận động, biến đổi của thiên nhiên trong bốn câu thơ đầu. Dù mùa xuân sắp qua đi, muôn loài hoa đã lìa cành nhưng vẫn còn đó những cành mai khoe sắc trong đêm. Thứ hai, hình ảnh cành mai còn tượng trưng cho sức sống mãnh liệt của vạn vật và con người. Nó thể hiện niềm tin vào con người vượt qua mọi sự sống, cái chết, thịnh vượng và suy tàn. Đó là quy luật bất di bất dịch. Cần hiểu một điều rằng đó là sự thay đổi về suy nghĩ, tình cảm và ý chí (thay đổi bên trong) chứ không phải là sự thay đổi về hình dáng con người. Cành mai là biểu hiện của cái bất biến trong tâm tưởng nhà thơ.

Ngoài ra, hình ảnh cành mai còn là một hình tượng nghệ thuật đẹp, tượng trưng cho đức tính cao cả, tâm hồn đáng quý. Đó không phải là vẻ đẹp của hình ảnh tứ bình: tùng, trúc, cúc, trúc, mai thường được dùng để miêu tả sự cao sang, quyền quý mà là vẻ đẹp chân thực của tinh thần lạc quan, mạnh mẽ, kiên cường trước sự đổi thay. trời đất và thời gian. Nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về con người thời Lý và quan niệm về con người trong thời kỳ Phật giáo cực thịnh. Dù đã tu hành nhưng thiền sư không hề quay lưng lại với cuộc đời mà luôn tràn đầy dũng khí, ý chí, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giúp dân.

Xem thêm: rời khỏi cây lúa

Câu 4: Em hãy nêu tinh thần yêu đời, lạc quan của tác giả.

Câu trả lời gợi ý:

Lòng yêu đời, lạc quan của tác giả được thể hiện rất rõ trong đoạn cuối của bài thơ. Từ ý nghĩa của sự sắp xếp trật tự ở hai câu đầu là thể hiện cái nhìn triết lí sâu sắc về cuộc sống và thiên nhiên, tựa như cành mai đã góp phần tạo nên một bài thơ có ý nghĩa tượng trưng cho niềm vui, hạnh phúc, niềm tin, hy vọng. , yêu cuộc sống và yêu con người. Các câu thơ được sắp xếp theo lối đặc sắc để nói lên triết lý nhân sinh sâu sắc mà thiền sư đã trải qua trong quá trình tu hành. Như vậy, chúng ta cũng thấy được tài năng và phẩm chất của các vị thiền sư khai sáng thời trung đại.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.