Chuẩn bị bài: Văn bản - ngữ văn lớp 10 2023

Chuẩn bị bài: Văn bản – ngữ văn lớp 10

Chuẩn bị bài: Văn bản – ngữ văn lớp 10

Phân công

Câu 1: Nêu các tiêu chí chính của một văn bản văn học

Câu trả lời gợi ý:

Các tiêu chí chính cho văn bản văn học là:

– Tiêu chí 1: Văn bản văn học còn gọi là văn bản nghệ thuật, văn bản văn học. Văn bản văn học phản ánh sâu sắc hiện thực khách quan, khám phá thế giới tình cảm, tư tưởng, thoả mãn nhu cầu định hướng và thẩm mỹ của con người. Chẳng hạn, khi đọc bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, chúng ta phải suy tư để tìm câu trả lời cho những câu hỏi: Tình yêu là gì? Hạnh phúc là gì ? Làm sao để giữ chữ tín?

– Tiêu chí 2: Ngôn ngữ của văn bản văn học gồm những ngôn từ nghệ thuật có hình tượng thẩm mỹ cao, sức biểu cảm tinh tế, gợi cảm, súc tích, đa nghĩa.

– Tiêu chí 3: Mỗi văn bản có một thể loại nhất định và theo quy ước của thể loại này (Kịch có hành vi, hoạt cảnh, đối thoại độc thoại; Thơ có vần, có nhịp, có luật, có khổ thơ…).

Câu 2: Tại sao nói: tìm hiểu tầng ngôn ngữ mới là bước cần thiết đầu tiên để đi vào chiều sâu của một văn bản văn học?

Câu trả lời gợi ý:

Tìm hiểu lớp ngôn ngữ mới là bước cần thiết đầu tiên để đi vào chiều sâu của văn bản văn học vì cấu trúc của văn bản văn học bao gồm 3 lớp:

– Thứ nhất là: Tầng ngôn ngữ (ngữ âm, ngữ nghĩa)

+ Đối tượng đầu tiên khi tiếp xúc với văn bản văn học là con chữ. Để hiểu tác phẩm, trước tiên bạn phải hiểu từ ngữ.

Xem thêm: Phân biệt ẩn dụ và hoán dụ – Cách làm bài tập về phép tu từ

Hiểu từ ngữ là bước đầu tiên để hiểu đúng tác phẩm.

+ Hiểu từ tức là hiểu nghĩa (tường minh, hàm ý) của từ, hiểu các âm được gợi lên trong quá trình phát âm.

– Thứ hai là: Layer Idol

+ Hình tượng văn học là một dạng hình tượng nghệ thuật cụ thể, được thể hiện qua ngôn từ nên còn được gọi là hình tượng ngôn từ.

+ Hình ảnh không chỉ phản ánh mà còn khái quát hiện thực, khám phá cái cốt lõi, cái bất biến, cái vĩnh hằng trong những cái duy nhất, tạm thời, ngẫu nhiên.

+ Hình tượng văn học có thể là những hình ảnh về thiên nhiên, thiên nhiên, sự vật, con người: hoa sen, cây thông, ô tô (Bài thơ về chú công an không kính), anh thanh niên (Lặng lẽ Sa Pa)…

+ Hình tượng văn học do tác giả tạo ra, không hoàn toàn giống với sự thật của cuộc sống, nhằm gửi gắm tình cảm sâu sắc của mình đến người đọc và cuộc đời.

– Thứ ba là: Mức độ ý nghĩa

+ Hàm nghĩa của văn bản văn học là nghĩa ẩn, nghĩa tiềm ẩn của văn bản. Đọc tác phẩm văn học, bắt đầu từ lớp ngôn từ, lớp hình ảnh, người đọc dần nhận ra lớp ý nghĩa của văn bản.

+ Trong quá trình tiếp nhận tác phẩm văn học, chúng ta rất khó nắm bắt được tầng ý nghĩa. Nó phụ thuộc vào vốn sống, nhận thức, quan niệm, suy nghĩ, cảm nhận… của người thụ hưởng.

Chúng ta có thể thấy rằng văn học là một tác phẩm nghệ thuật bằng ngôn từ. Khi đọc văn bản văn học, chúng ta cần hiểu ngữ nghĩa của từ ngữ, từ nghĩa tường minh đến nghĩa hàm ẩn, từ nghĩa đen sang nghĩa bóng. Ngoài ngữ nghĩa, chúng ta cũng cần chú ý đến ngữ âm. Tuy nhiên, lớp ngôn ngữ mới là bước đầu tiên cần phải thực hiện để đi vào chiều sâu của văn bản. Ngoài lớp ngôn từ, chúng ta phải đào sâu lớp biểu tượng và ý nghĩa để hiểu văn bản văn học. Trên thực tế, ba lớp của văn bản văn học không tách rời nhau mà đan xen vào nhau. Nếu bạn không hiểu lớp ngôn ngữ, bạn sẽ không hiểu lớp biểu tượng và do đó sẽ không hiểu mức độ ý nghĩa của văn bản. Trong một văn bản văn học, lớp ngôn ngữ tượng hình hiện ra tương đối rõ ràng, lớp nghĩa khó nắm bắt hơn. Đọc văn bản văn học phải hiểu tầng nghĩa, nhưng hiểu tầng ngữ liệu là bước cần thiết đầu tiên để đi vào chiều sâu của văn bản văn học. Lớp nghĩa chỉ có thể hiểu được khi người đọc biết cách lập luận, phân tích và khái quát.

Xem thêm: Bình luận xã hội về hiện tượng đi bộ ẩu

Câu 3: Ý nghĩa của một văn bản văn học là gì? Cho ví dụ cụ thể.

Câu trả lời gợi ý:

Ý nghĩa của văn bản văn học là:

Ý nghĩa của một văn bản văn học là khả năng gợi mở nhiều tầng nghĩa hàm ẩn, hàm ẩn của một văn bản văn học mà qua quá trình tiếp cận, người đọc dần dần nhận ra.

Để nhận thức được ý nghĩa của một văn bản văn học, người đọc phải trải qua các tầng: chủ đề, chủ đề, cảm hứng chủ đạo …

– Ý nghĩa của một văn bản văn học không phải lúc nào cũng dễ hiểu và không phải lúc nào cũng có thể hiểu một cách chính xác và đầy đủ.

Ví dụ cụ thể là:

– Bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương đọc gần đây cứ ngỡ chỉ là chuyện bánh trôi, từ đặc điểm cho đến các công đoạn làm ra chiếc bánh. Nhưng chứa đựng trong chủ đề chiếc bánh trôi là niềm cảm hứng về cuộc đời và thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa. Người phụ nữ xót xa cho số phận của mình nhưng không dừng lại ở đó, còn khẳng định vẻ đẹp của mình và phê phán xã hội bất công, phi nhân tính.

– Tác phẩm “Bến chiến dịch” mới của Nguyễn Minh Châu chứa đựng nhiều ý nghĩa triết lí về con người và cuộc đời qua nhiều nghịch lí: Trong cuộc đời mỗi người có những điều không lường trước được, đừng đếm xỉa đến những điều bất ngờ đã xảy ra (Nhi không lấy được đến bãi bồi bên kia sông, ngay trước nhà mình). Đôi khi người ta mải miết đi tìm những giá trị tưởng tượng khi có những giá trị thân thuộc, gần gũi, lâu bền mà bỏ qua đến nỗi khi nhận ra thì đã quá muộn (một lần nằm trên giường, Nhi mới nhận ra vẻ đẹp của “Hồn quê”. , vẻ đẹp của người vợ tảo tần gắn bó gần trọn cuộc đời). Hãy tận hưởng cuộc sống, hãy trân trọng những gì thuộc về “Bến chiến dịch”, đây chính là thông điệp mà Nguyễn Minh Châu muốn gửi gắm đến tất cả mọi người thông qua những triết lý tác phẩm giản dị nhưng sâu sắc.

Xem thêm: Giáo án Ngữ văn 10 theo chủ đề: Sử thi Việt Nam và nước ngoài

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.