Soạn bài Khái quát văn học Việt Nam từ CMT8 đến cuối TK XX - Ngữ văn 12. 2023

Soạn bài Khái quát văn học Việt Nam từ CMT8 đến cuối TK XX – Ngữ văn 12.

Soạn bài Khái quát văn học Việt Nam từ CMT8 đến cuối TK XX – Ngữ văn 12.

Phân công

I. KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ KỶ NIỆM THÁNG TÁM 1945 ĐẾN NĂM 1975

1. Đôi nét về hoàn cảnh lịch sử và xã hội

– Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng đã góp phần tạo nên một nền văn học thống nhất:

+ khuynh hướng tư tưởng
+ tổ chức
+ thiết kế nhà văn: nhà văn – chiến sĩ.

– Cuộc kháng chiến kéo dài 30 năm đã tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến đời sống vật chất và tinh thần của dân tộc → một nền văn học được hình thành và phát triển trong hoàn cảnh chiến tranh lâu dài và ác liệt.

Nền kinh tế còn nghèo và kém phát triển. Có nhiều giới hạn đối với giao lưu văn hóa.

2. Quá trình phát triển và những thành tựu chính

một. Chặng đường từ năm 1945 đến năm 1954

– Chủ đề: ca ngợi đất nước, kêu gọi đoàn kết, cổ vũ phong trào Nam tiến, nêu gương vì nước quên thân.

– Từ cuối năm 1946, ông ra sức phản ánh cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp. Văn học gắn bó sâu sắc với cuộc sống cách mạng và kháng chiến, hướng đến quần chúng, phản ánh sức mạnh của quần chúng, thể hiện niềm tự hào dân tộc và niềm tin vào tương lai tất yếu của cuộc kháng chiến.

Xem thêm: Cảm nhận sóng trong bài thơ Xuân Quỳnh

– Những nhận thức:

+ Truyện ngắn và kí là thể loại văn xuôi mở đầu trên con đường kháng chiến: Về thăm thủ đô; Mắt; tạp chí lâm nghiệp; Làng …
+ Thơ: lập nhiều thành tích xuất sắc, tác phẩm tiêu biểu của HCM, HC, QĐ, TH …
+ Phim truyền hình: Học Trò, Nguyễn Huy Tưởng …

b. Chặng đường từ năm 1955 đến năm 1964:

Văn học phản ánh nhiều mặt của cuộc sống, tiếp tục viết về đề tài chống Pháp, ca ngợi cuộc sống mới, con người mới.

– Sự thành công :

+ Văn xuôi mở rộng đề tài, bao hàm nhiều vấn đề, phạm vi đời sống hiện thực.

Vd: Sống mãi với thủ đô – Nguyễn Huy Tưởng
Ngân hàng Vỡ – Nguyễn Đình Thi

+ Thơ ca khởi sắc
+ Kích thước cũng lớn dần lên

Vd: Ngọn lửa – Nguyên Vũ
Văng vẳng trong gió – Đào Hồng Cẩm

so với Khóa học từ 1965 đến 1975:

– Viết về cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước: đề cao chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

– Sự thành công:

+ Văn xuôi: Tập trung suy nghĩ về cuộc sống đấu tranh và lao động, khắc họa hình ảnh anh hùng của con người Việt Nam.

Vd: Người mẹ cầm súng – Nguyễn Thi

Rừng Rắn – Nguyễn Trung Thành

* Dấu ấn thịnh quá: ký của Nguyễn Tuân
* Truyện ngắn: Đỗ Chu; Vũ Thị Thương
* Nhiều tác giả nổi lên nhờ tiểu thuyết

Xem thêm: Phân tích tác phẩm Độc Tiểu Thanh Ký | Tài liệu ví dụ

+ Thơ đạt nhiều thành tựu xuất sắc, là một bước tiến của nền thơ Việt Nam hiện đại với các tên tuổi: Tố Hữu; Chế Lan Viên; Phạm Tiến Duật….
+ Bộ phim có nhiều thành tích đáng chú ý

D. Văn học vùng tạm chiếm: (sgk)

3. Những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1975:

Văn học phát triển chủ yếu theo hướng cách mạng, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất nước.

– Văn học dành cho đại chúng.

Văn học chủ yếu lấy cảm hứng từ sử thi và lãng mạn.

II. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ NĂM 1975 ĐẾN HẾT THẾ KỶ XX

1. Hoàn cảnh lịch sử văn hoá xã hội

– Với đại thắng mùa xuân năm 1975: đất nước mở ra thời kỳ mới: độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc.

– Từ năm 1986, với công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng, đất nước ta có những chuyển biến mới → văn học đổi mới như một quy luật.

2. Những thay đổi và thành tựu đầu tiên

– Từ năm 1975 đến nay, thơ không còn nhiều hấp dẫn như giai đoạn trước. Tuy nhiên, vẫn có những tác phẩm ít nhiều gây được sự chú ý:

+ Chế Lan Viên với Di tích tập thơ.
+ Các nhà văn thời chống Mĩ: XQ, TT, HT …
+ 75 tác giả sau: Phùng Khắc Bắc, Trần Anh Thái …

Xem thêm: Tư tưởng về đất nước về nhân dân qua đoạn trích Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm

– Sau năm 1975, văn xuôi phát triển mạnh mẽ, nhất là từ khi Đại hội Văn học lần thứ VI chính thức bước vào công cuộc đổi mới:

+ Báo cáo
+ Truyện ngắn
+ Tiểu thuyết
dấu +

– Kịch sau 1975 phát triển mạnh với Lưu Quang Vũ, Xuân Trinh.
– Lí luận văn học, nghiên cứu phê bình cũng có sự đổi mới.

Từ sau năm 1975, đặc biệt là từ năm 1986, văn học Việt Nam từng bước bước vào giai đoạn đổi mới. Sự vận động của văn học theo hướng dân chủ hóa mang tính nhân văn và nhân bản sâu sắc.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.